Koronavirüs aşılarının temel bileşeni mRNA nedir

Koronavirüs pandemisinde mRNA ismi verilen molekül epeyce kritik bir rol oynadı. Her ne kadar, mRNA Pfizer ve Moderna aşılarının ana bileşeni olsa da yeni bir buluş değil. İşte mRNA nedir sorunun ayrıntılı cevabı…

Milyarlarca yıl evvel bile bedenimizdeki her hücrede bulunan bu molekülün ne olduğuna gelin daha yakından bakalım.

Muhtemelen DNA’nın A, T, G ve T olmak üzere dört harfli bir kodla yazılan ve tüm genlerinizi içeren bir molekül olduğunu biliyorsunuz.

DNA, her canlının hücrelerinin içinde bulunur, hücrenin çekirdek ismi verilen bir kısmında korunur.

Fakat genlerinizden gelen bilgiler; çekirdekteki DNA’dan, proteinlerin bir ortaya getirildiği hücrenin ana kısmına, yani sitoplazmaya gitmelidir.

Hücreler, bedenin çalışması için gerekli olan birçok süreci gerçekleştirmek için proteinlere güvenir. İşte burada haberci RNA yahut kısaca mRNA devreye girer.

DNA kodunun kısımları, protein yapmak için talimatlar olan kısaltılmış bildirilere dönüştürülür. Bu iletiler, mRNA ile hücrenin ana kısmına taşınır ve hücre, bu iletilerden muhakkak proteinleri üretebilir.

mRNA nedir? DNA ve RNA farkları

RNA’nın yapısı DNA’ya benzeri, lakin kimi kıymetli farklılıkları vardır. RNA, tek bir kod harf dizisidir (nükleotid), DNA ise çift ipliklidir.

RNA kodu, timin yerine urasil (U) içerir. Hem RNA hem de DNA yapıları, şeker ve fosfat moleküllerinden oluşan bir omurgaya sahiptir, fakat RNA’nın şekeri riboz ve DNA’nınki deoksiribozdur.

DNA’nın birebir kopyaları, bir akciğer hücresinden bir kas hücresine ve bir nörona kadar bir organizmanın her bir hücresinde bulunur.

RNA ise dinamik hücresel ortama ve bedenin acil gereksinimlerine karşılık olarak gerektiği üzere üretilir.

mRNA kendi kendini yok etmeye programlanıyor

mRNA, hücrede kıymetli bir güvenlik düzeneğidir. İstilacıların yabancı proteinler üretmek için hücreleri ele geçirmesini önler. Zira hücrenin dışındaki rastgele bir RNA, RNaz ismi verilen enzimler tarafından anında yok edilmek üzere programlanmıştır.

Bu enzimler RNA kodundaki yapıyı ve urasili (U) tanıdığında iletisi siler ve hücreyi yanlış talimatlardan korur.

Bildirici RNA’nın talimatları, kaybolan bir metin yahut anlık sohbet iletisi üzere kendi kendini yok edecek biçimde zamanlanır.


Aşılarda mRNA kullanımı

mRNA’nın tüm özellikleri, aşı geliştiricileri için büyük ilgi uyandırdı . Bir aşının gayesi, bağışıklık sisteminizin bir mikrobun zararsız bir versiyonuna yahut kesimine reaksiyon vermesini sağlamaktır.

Böylelikle beden, o mikrobun yahut virüsün gerçeğiyle karşılaştığında onunla savaşmaya hazır hale gelir.

Koronavirüs araştırmacıları, SARS-CoV-2 (koronavirüs) virüsünün yüzeyindeki spike proteinin bir kısmının kodunu içeren bir mRNA bildirisini oluşturmanın bir yolunu buldu.

mRNA aşıları, bir kişinin bağışıklık sisteminin, daha sonra virüse maruz kalması durumunda onları koruyan antikorlar üretmesine yetecek kadar spike proteini üretilmesini sağlıyor.

Aşıdaki mRNA, tıpkı öteki mRNA’larda olduğu üzere hücre tarafından kısa müddette yok edilir. mRNA hücre çekirdeğine giremez ve kişinin DNA’sını etkileyemez.

Bunlar yeni aşılar olmasına karşın, temeldeki teknoloji birinci olarak yıllar evvel geliştirilmiş ve vakitle kademeli olarak güzelleştirilmiştir.

Bu mRNA aşılarının koronavirüse karşı güvenlik ve aktiflik açısından başarısı, yeni ortaya çıkan virüslere süratle uyarlanabilen yeni aşı tedavilerinin de yolunu açıyor.

mRNA nedir içeriğimizin sonuna gelmeden evvel; influenza, zika, kuduz ve sitomegalovirüs için mRNA aşılarının kullanıldığı erken evre klinik deneylerin yürütüldüğünü belirtelim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.